Jak tak można?! Tak postąpili z grobem ZASKAKUJĄCY FINAŁ

Bezczelna kradzież na cmentarzu w Godzieszach w powiecie kaliskim. Nieznani sprawcy (bo raczej nie mogła to być jedna osoba) ograbili miejsce spoczynku Zmarłych z płyt nagrobnych. 

W tej sprawie napisała do nas kilka dni temu czytelniczka. 

Pojechaliśmy na Cmentarz do Godziesz i zastała nas taka sytuacja… Skradziono z grobu trzy płyty. Zgłosiliśmy sprawę parafii w Godzieszach i policji. Jesteśmy zasmuceni i zdziwieni – pisze do nas czytelniczka.

A tak grób wyglądał jeszcze przed świętami Wielkanocnymi…

Skradzione płyty były wykonane z granitu. Straty wyceniono na około 5 tysięcy zł. 

***AKTUALIZACJA***

Jak poinformowała nas zgłaszająca sprawę kobieta - dziś dowiedziała się, że z sąsiedniego grobu na nagrobek opisany w artykule spadła płyta, uszkadzając go. Firma, która naprawiała zniszczenia, zabrała je. Szkoda tylko, że nie powiadomiono o tym szybko naszą czytelniczkę. Obyło by się bez zgłaszania sprawy na policję. Wygląda zatem na to, że doszło do nieporozumienia...

****

Zniszczenie nagrobka i znieważenie grobu

Kodeks karny w art. 262 § 1 stanowi, że kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Oznacza to, że ustawodawca w sposób szczególny chroni zarówno porządek publiczny, jak i indywidualne dobra osobiste bliskich zmarłego takie jak szacunek, cześć dla zwłok, prochów ludzkich i miejsce spoczynku zmarłego.

Co ciekawe, ustawodawca w sposób szczególny postrzega sytuację, gdy popełniane jest przestępstwo ograbienia miejsca spoczynku ludzkiego. Oznacza to, że inaczej jest traktowana kradzież zniczy np. ze sklepu, a inaczej będzie traktowana kradzież tego samego znicza, ale z grobu. Dotyczy to oczywiście również samego otoczenia grobu, czyli pozostałych przedmiotów i ozdób, które składamy w miejsca pochówku naszych zmarłych, np. rzeźb, kwiatów, a nawet części nagrobka.

Przepisy o cmentarzach stanowią, że przestępstwo ograbienia grobu jest tzw. typem kwalifikowanym przestępstwa zniszczenia lub znieważenia miejsca spoczynku. Zgodnie z art. 262 § 2 k.k. ten, kto ograbia zwłoki, grób lub inne miejsce spoczynku zmarłego podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. 

Warto w ty miejscu zwrócić uwagę na wyjątkowo wysokie zagrożenie i to bezwzględną karą pozbawienia wolności, a także fakt, że kradzież z art. 278 § 1 KK zagrożona jest JEDYNIE karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

PRZYKŁAD:

• kradzież znicza o wartości 5,00 zł ze stoiska pod cmentarzem - wykroczenie z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny od 20 do 5.000 zł;
• kradzież tego samego znicza o wartości 5,00 zł z grobu - przestępstwo z art. 262 § 2 KK zagrożone karą pozbawienia wolność od 6 miesięcy do 8 lat;
• kradzież telefonu komórkowego o wartości 2.000,00 zł np. z kieszeni osoby odwiedzającej grób zmarłego - przestępstwo z art. 278 § 1 KK zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Kara za ograbienie zwłok, ograbienie prochów lub miejsca spoczynku, czy zniszczenie grobu jest więc szczególnie wysoka. Oznacza to, że przestępstwo znieważenia grobu, ograbienie grobu, miejsca pochówku to czyny, za które ustawodawca przewidział bardzo wysokie kary, co podyktowane jest zdecydowanym potępieniem społecznym dla tego typu zachowań.

Oczywiście, właściciel nagrobka, który został zniszczony może domagać się od sprawcy tego przestępstwa odszkodowania za szkody (na zasadzie odpowiedzialności cywilnej), które ten spowodował. Odszkodowanie będzie zazwyczaj obejmowało koszty przywrócenia nagrobka do stanu sprzed spowodowania szkody (np. prace kamieniarskie).

Odszkodowania można dochodzić zarówno na drodze postępowania cywilnej, jaki i karnego. Zgodnie bowiem z art. 46 KK, w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.

W mojej ocenie nie jest wykluczone, że właściciel nagrobka, a więc najczęściej rodzina zmarłego będzie mogła również domagać się od sprawcy zniszczenia nagrobka zadośćuczynienia za krzywdę, albowiem pamięć o zmarłych stanowi dobro osobiste.

Wprost stwierdza to Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I Ada 2408/15:

Jednym z dóbr osobistych, które podlega ochronie na podstawie art. 23 k.c. i 24 k.c. jest kult pamięci po osobie zmarłej. Prawo do pochowania zwłok osoby zmarłej jest prawem podmiotowym stanowiącym element tzw. prawa do grobu i obejmuje przede wszystkim wybór miejsca i sposobu pochowania zwłok, jak również zmianę miejsca ich spoczynku. Prawo to obejmuje również sferę uczuć związaną z kultywowaniem pamięci o osobie zmarłej. Składają się na nie uprawnienia polegające na urządzeniu pogrzebu, ustawieniu nagrobka i decydowania o jego wystroju, pielęgnacji grobu, odwiedzania go, odbywania ceremonii religijnych, czy też kontemplacji.

* źródło informacji prawnych adw. Oskar H. Skoczylas