Zegar na wieży kaliskiego ratusza stoi jak zaklęty. Kilka miesięcy temu wskazówki zatrzymały się na godzinie 12.00 i ani drgną. Ile osób, gdy nadchodzi ten dzień, że będziemy spać o godzinę krócej marzy, by stanął czas... Oczywiście wskazówki ratuszowego zegara stanęły na czas remontu i ruszą za kilka tygodni, kiedy prace się zakończą.
Jednak zmiana czasu to zawsze sporo pracy jeśli chodzi o miejskie czasomierze. Inaczej to wygląda na zegarze ratuszowym, a inaczej na mechanizmie z 1912 roku, który jest sercem zegara na Rogatce.
Ten został skonstruowany na wystawę rzemiosła, która wtedy odbywała się w naszym mieście. 21 lat później – z okazji 50-lecia pracy jego konstruktora Rafała Stiltera – stanął na skrzyżowaniu, na którym znajduje się do dziś. - Jeśli chodzi o przestawianie wiosenne to idzie bardzo szybko i nie ma z tym wielkiego kłopotu. Natomiast przestawianie na czas zimowy wiąże się z zatrzymaniem zegara na godzinę, bo tak jest najłatwiej. Ten tutaj akurat cofam, bo nie ma wielkiego problemu z ustawieniem bicia - wyjaśnia prawnuk założyciela rodu Janusz Stilter, opiekun kaliskich zegarów. - Ale w przypadku zegara na ratuszu muszę potem całe bicie jedenastogodzinne przestawić. Jest kłopot, ale dzięki temu mam tę godzinę niecałą na konserwację zegara i mogę sobie tam spokojnie pogrzebać
Podobnie jest z klasycznymi zegarkami osobistymi. Jednak techniczne parametry to nie jedyny argument za wstrzymaniem zmian. Pierwszy raz wskazówki zegarów o godzinę do przodu przestawili Niemcy w 1916 roku. Kolejne kraje wprowadzały zmiany sukcesywnie. W Polsce nastąpiło to w 20-leciu międzywojennym. Argumenty, które decydowały o wprowadzeniu czasu letniego i zimowego straciły na sile. - Jest z tego więcej problemów niż korzyści, bo to, że zaoszczędzimy energię elektryczną, czy wstajemy i mamy więcej słońca dla siebie to już przestało być dawno prawdą - dodaje Janusz Stilter.
Dla wielu przestawianie wskazówek to spore zamieszanie. Organizacyjne, a przede wszystkim zdrowotne. - To dezorganizuje wszystko. Zima, lato, powinien być jednakowy czas dla wszystkich. Tak będzie łatwiej. A tak trzeba pamiętać o przestawieniu zegarów - mówi jedna z kaliszanek zapytana o opinię na temat przestawiania czasu. Druga ma podobne zdanie. - Nie powinno się przestawiać zegarów. Rozreguluje się organizm przez to, że raz się krócej, raz dłużej śpi. Ja osobiście to odczuwam bardzo.
I nie jest to odczucie odosobnione. Według badań zmiana czasu wpływa na dzieci, które potrzebują kilkunastu dni, by zacząć normalnie funkcjonować. Wśród dorosłych różnego rodzaju dolegliwości odczuwa około 30% populacji. - To zaledwie jedna godzina, a ma duży wpływ na nasz organizm, który ma wewnętrzny zegar biologiczny, a ten steruje różnymi procesami, w tym czasem uwalniania hormonów. One powodują, że rano wstajemy rześcy, a wieczorem chce się nam spać - wyjaśnia Mirosław Gabrysiak, lekarz rodzinny. - I to przesunięcie powoduje, że następuje tutaj zaburzenie i może to doprowadzić do początkowo niewielkich zaburzeń np. do depresji, zaburzeń snu, nasilenia stresu, objawów, które mogą powodować pewne schorzenia. A adaptacja trwa od tygodnia do dziesięciu dni. Najgorzej mają osoby przewlekle chore na cukrzycę, z nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca, co obciąża organizm, a tutaj jeszcze dochodzi dodatkowy stres i dodatkowy wyrzut kortyzolu i one mogą to odczuwać wyjątkowo źle.
Argumentów sporo. Potwierdziły je konsultacje społeczne jakie przeprowadziła Komisja Europejska, która został poproszona o zmiany w dyrektywie dotyczącej czasu. - To była największa frekwencja jeśli chodzi o konsultacje społeczne robione online przez KE - mówi dr Andrzej Grzyb, poseł PSL do PE. - 80% obywateli z tych 5 milionów, które wzięły udział w badaniu powiedziało, że jest za zatrzymaniem czasu. Wszystko nabrało tempa we wrześniu ubiegłego roku w trakcie dorocznej prezentacji „State of Union”. Wtedy Jean-Claude Juncker powiedział, że komisja powinna być też wielka w sprawach małych i do nich niewątpliwe należy zmiana czasu i to było powtórzenie mojego wezwania, i w efekcie zaczęliśmy projektowanie zmiany w dyrektywie.
Prace komisji badającej zasadność zmiany czasu trwały 8 lat. W tym tygodniu, w czasie sesji plenarnej w Strasburgu, Parlament Europejski przyjął dyrektywę dotyczącą zaprzestania zmian czasu. Andrzej Grzyb, który był jednym z jej członków i pomysłodawcą akcji #czasowstrzymywacz zapoczątkowanej w 2017 roku, która miała zachęcić także polski parlament do przyjęcia decyzji wzywającej do zmian przepisów, dodaje, że teraz piłeczka leży po stronie rządów krajów członkowskich. Zatwierdzone w tym tygodniu przez Parlament Europejski zmiany w rezolucji dotyczące zmian czasu pozostawiają im sporo elastyczności. - Państwa członkowskie będą decydować, czy utrzyma się tak jak w Polsce czas środkowoeuropejski, czy przesunie się we wschodnioeuropejski. To już decyzja państwa członkowskiego - wyjaśnia poseł. - Estonia, Łotwa, Litwa, Rumunia są w jednej strefie. My jesteśmy w drugiej, a Wielka Brytania, Portugalia, Irlandia, Hiszpania są w trefie Greenwich. Czyli mamy de facto trzy strefy czasowe w Unii.
Czas biegnie nieubłaganie. Zlikwidowanie zimowego i letniego symbolicznie zatrzyma mijające godziny. A nowe prawo będzie obowiązywać od 2021 roku.
AW, zdjęcia autor, AG, KB
Napisz komentarz
Komentarze