Dlaczego prawidłowe uszczelnienie połączeń gwintowanych jest ważne?
Gwint sam w sobie nie zapewnia szczelności. Między zwojami gwintu zewnętrznego i wewnętrznego zawsze pozostają drobne szczeliny, przez które pod ciśnieniem może przesączać się woda lub ulatniać gaz. Zadaniem materiału uszczelniającego jest wypełnienie tych szczelin i utrzymanie szczelności mimo zmian temperatury, ciśnienia i drgań instalacji.
Źle uszczelnione połączenie rzadko przecieka od razu w dużej ilości. Częściej pojawia się powolne sączenie, które przez długi czas pozostaje niezauważone, prowadzi do zawilgocenia ścian, korozji elementów i zniszczenia wykończenia. W instalacjach gazowych każda nieszczelność stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa. Dlatego dobór uszczelnienia i staranne wykonanie połączenia mają duże znaczenie dla trwałości całej instalacji.
Czym uszczelniać połączenia gwintowane w instalacji wodnej?
Wybór materiału uszczelniającego zależy od rodzaju instalacji, medium, materiału kształtek i tego, czy połączenie będzie później rozkręcane. Przy łączeniu rur o różnych średnicach przydaje się na przykład mufa redukcyjna, czyli mosiężna kształtka z dwoma gwintami wewnętrznymi o różnych rozmiarach. Mufy redukcyjne Agaflex dostępne w Woda i Ciepło pracują przy temperaturze do 95°C i ciśnieniu do 10 bar, a do ich uszczelnienia stosuje się te same metody co przy innych połączeniach gwintowanych. Najczęściej wykorzystywane materiały to:
- pakuły lniane stosowane razem z pastą uszczelniającą, która chroni włókna przed gniciem,
- taśma PTFE, czyli teflonowa, odporna na większość chemikaliów,
- nić uszczelniająca, która pozwala na niewielką korektę ustawienia po skręceniu,
- kleje anaerobowe, które utwardzają się w gwincie po odcięciu dostępu powietrza,
- uszczelki płaskie, stosowane w połączeniach śrubunkowych i nakrętkach z płaskim gniazdem.
Przy instalacjach gazowych używaj wyłącznie materiałów dopuszczonych do gazu, co powinno być wyraźnie zaznaczone na opakowaniu.
Jak przygotować gwint do uszczelnienia?
Najpierw ustal rodzaj gwintu. W instalacjach stosuje się gwinty rurowe walcowe, oznaczane literą G i często określane jako BSPP, oraz stożkowe, oznaczane literami R i Rp i określane jako BSPT. Gwinty walcowe zwykle uszczelnia się na płaskiej uszczelce lub w gnieździe, a gwinty stożkowe uszczelnia się materiałem nałożonym na zwoje. Od rodzaju gwintu zależy więc wybór metody uszczelnienia.
Przed nałożeniem uszczelnienia gwint musi być czysty i suchy. Usuń rdzę, tłuszcz i resztki starych uszczelnień, najlepiej szczotką drucianą. Bardzo gładkie gwinty, na przykład na mosiężnych lub chromowanych elementach, warto lekko zmatowić lub naciąć brzeszczotem, co poprawia przyczepność pakuł. Nowe gwinty na rurach stalowych wykonuje się gwintownicą, a do skręcania połączeń używa się klucza nastawnego lub klucza do rur dobranego do średnicy.
Jak uszczelnić gwint za pomocą pakuł i pasty uszczelniającej?
Pakuły lniane z pastą uszczelniającą to tradycyjna i wciąż często stosowana metoda uszczelniania połączeń metalowych w instalacjach wodnych i grzewczych. Na przygotowany gwint nawija się cienkie pasmo włókien, ciasno i równomiernie, zgodnie z kierunkiem wkręcania, czyli przy standardowym gwincie prawoskrętnym zgodnie z ruchem wskazówek zegara, patrząc na koniec rury. Następnie pakuły pokrywa się pastą uszczelniającą, która chroni len przed gniciem i ułatwia skręcenie połączenia.
Pakuły pęcznieją w kontakcie z wodą, co dodatkowo uszczelnia połączenie. Połączenie wykonane na pakułach można też później rozkręcić bez uszkodzenia kształtki. Trzeba jednak zachować umiar. Zbyt duża ilość pakuł może podczas skręcania rozsadzić kształtkę, szczególnie mosiężną lub żeliwną. Dopuszczalne temperatury i ciśnienia zależą od użytej pasty, dlatego sprawdź je na opakowaniu preparatu.
Jak prawidłowo używać taśmy PTFE i nici teflonowej?
Taśmę PTFE nawija się na gwint zewnętrzny, ciasno i z lekkim naciągiem, zgodnie z kierunkiem wkręcania. Liczba warstw zależy od średnicy gwintu i grubości taśmy, dlatego warto kierować się zaleceniami producenta. Taśma ma dobrą odporność chemiczną, ale połączenie wykonane na taśmie nie toleruje cofania. Odkręcenie kształtki nawet o niewielki kąt po skręceniu może spowodować nieszczelność.
Większą swobodę daje nić uszczelniająca. Przykładem jest nić hydrauliczna do uszczelniania gwintów LOCTITE 55, przeznaczona do gwintów metalowych i z tworzyw sztucznych do średnicy R4", pracująca w zakresie temperatur od -55°C do +130°C i nadająca się do wody, gazu i powietrza. Według producenta połączenie wykonane tą nicią pozwala na niewielką korektę ustawienia po skręceniu, co ułatwia ustawienie zaworu czy kolana w odpowiednim położeniu. Nić nakłada się zgodnie z instrukcją producenta, a połączenie jest szczelne od razu po skręceniu, bez czasu utwardzania.
Kiedy stosować klej anaerobowy do gwintów?
Kleje anaerobowe utwardzają się w szczelinie gwintu po odcięciu dostępu powietrza i w kontakcie z metalem. Tworzą sztywne, szczelne wypełnienie, odporne na drgania i zmiany ciśnienia. Sprawdzają się szczególnie tam, gdzie połączenie ma pozostać nieruchome i nie będzie często rozkręcane.
Kleje anaerobowe występują w wariantach o różnej sile wiązania. Do połączeń, które w przyszłości trzeba będzie rozkręcić, wybiera się preparaty o średniej sile, a do połączeń stałych mocniejsze. Gwint przed nałożeniem kleju trzeba dokładnie oczyścić i odtłuścić, bo resztki oleju czy starego uszczelnienia osłabiają wiązanie. W instalacjach gazowych i wodzie pitnej stosuj wyłącznie kleje, które mają odpowiednie dopuszczenie do takiego zastosowania.
Jak uszczelniać połączenia gwintowane z tworzyw sztucznych?
Gwinty w kształtkach z PVC, CPVC czy polipropylenu wymagają innego podejścia niż gwinty metalowe. Nie stosuj na nich pakuł. Włókna pęcznieją w kontakcie z wodą, a powstające naprężenia mogą doprowadzić do pęknięcia plastikowej kształtki. Nie stosuj również klejów anaerobowych, bo do utwardzenia potrzebują kontaktu z metalem i na tworzywie nie zwiążą prawidłowo.
Do gwintów z tworzyw najlepiej nadają się taśma PTFE i nici uszczelniające przeznaczone również do tworzyw sztucznych. Unikaj past przeznaczonych wyłącznie do metalu, bo część z nich może uszkadzać tworzywo. Połączenia z tworzyw sztucznych dokręcaj ręcznie lub z wyczuciem, do wyraźnego oporu. Zbyt mocne dokręcenie łatwo uszkadza gwint lub rozsadza kształtkę.
Jak naprawić cieknące połączenie gwintowane?
Cieknące połączenie najlepiej rozkręcić i uszczelnić od nowa. Dokręcanie nieszczelnego połączenia rzadko pomaga, a może uszkodzić kształtkę. Naprawa przebiega w kilku krokach:
- zamknij dopływ wody do instalacji lub odcinka, na którym znajduje się połączenie,
- spuść wodę z rur, aby nie zalać pomieszczenia podczas rozkręcania,
- rozkręć połączenie kluczem, przytrzymując drugim kluczem sąsiedni element,
- usuń stare uszczelnienie i zabrudzenia szczotką drucianą,
- oczyść i odtłuść gwint, a następnie nałóż nowe uszczelnienie,
- skręć połączenie, napełnij instalację i sprawdź szczelność.
Jeśli gwint jest uszkodzony lub skorodowany, sama wymiana uszczelnienia nie wystarczy. W takiej sytuacji wymień kształtkę lub odcinek rury. Nieszczelności w instalacji gazowej nie naprawiaj samodzielnie. Zamknij dopływ gazu, przewietrz pomieszczenie i wezwij uprawnionego instalatora.
Partnerem materiału jest sklep wodaicieplo.pl, specjalizujący się w dostarczaniu niezawodnych rozwiązań z zakresu techniki sanitarnej i instalacyjnej. Szeroki asortyment sprawdzonych komponentów pozwala na budowę bezpiecznych i trwałych systemów wodnych w każdym obiekcie.
Napisz komentarz
Komentarze