Czym jest wycena portfela wierzytelności?

Czym jest portfel wierzytelności?

Wierzytelności, w ujęciu finansowym, to kwota środków pieniężnych przysługująca wierzycielowi (np. bank, firma pożyczkowa) od dłużnika, która powstaje na przykład wskutek udzielenia kredytu, pożyczki bądź innej formy finansowania. Wierzytelności dzielimy na zabezpieczone (np. hipoteką, bądź zastawem) oraz niezabezpieczone.

Natomiast, portfelem wierzytelności nazywamy umowny zbiór wierzytelności o zbliżonych parametrach, takich jak oprocentowanie, okres zapadalności, jednostkowa wartość, wierzyciel pierwotny czy udzielone zabezpieczenia.

Dlaczego dokonuje się wyceny portfeli wierzytelności?

Transakcje kupna – sprzedaży wierzytelności dotyczą sytuacji, w których wierzyciel pierwotny (pożyczkodawca) zbywa dany portfel wierzytelności na rzecz wierzyciela wtórnego np. firmy windykacyjnej, bądź funduszu sekurytyzacyjnego. W ramach transakcji wierzyciele pierwotni pozyskują kapitał niezbędny do dalszego finansowania. Wycena jednostek uczestnictwa funduszy sekurytyzacyjnych dokonywana jest na potrzeby raportowe fundusz inwestycyjnych, które powierzone im środki inwestują właśnie w portfele wierzytelności.

Wartość nominalna danego portfela wierzytelności, tj. kwota na jaką udzielono finansowania, nie odpowiada jego wartości godziwej, czyli wartości jaką gotowy jest zapłacić hipotetyczny kupujący, zainteresowany przeprowadzeniem transakcji. Wynika to z faktu, że z pewnym założonym prawdopodobieństwem część wierzytelności wchodzących w skład danego portfela okaże się niespłacalna. Dlatego, w celu ustalenia wartości godziwej danego portfela, konieczna jest jego wycena.

Jak wycenia się portfele wierzytelności?

Najczęściej stosowaną metodą wyceny pakietów wierzytelności jest metoda dochodowa, która zakłada, że wartość danego portfela wierzytelności jest równa bieżącej wartości przyszłych przepływów pieniężnych, inaczej spłat, które dany portfel wygeneruje w przyszłości.

W celu prawidłowej wyceny portfela wierzytelności konieczne jest ustalenie wartości przyszłych spłat z danego portfela. W tym celu przeprowadza się badania statystyczne portfeli historycznych, w których określa się prawdopodobieństwo wystąpienia niewypłacalności, stratę, która zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia danego zdarzenia oraz wartość salda wierzytelności, która jest narażona na wystąpienie niewypłacalności. Te parametry wspólnie określają wartość oczekiwanych strat kredytowych, które wystąpią w danym portfelu. Wartość godziwa danego portfela jest różnicą pomiędzy jego wartością nominalną, a wysokością oczekiwanych strat kredytowych.

W przypadku wierzytelności zabezpieczonych, gdy wartość ustalona powyższą metodą jest niższa, niż wartość zabezpieczenia przyjmuje się, że wartość godziwa danej wierzytelności jest równa mniejszej z dwóch wartości, tj. jest wartości nominalnej, bądź wartości zabezpieczenia.

Więcej informacji na temat wycen wierzytelności znaleźć można na stronach specjalistycznych firm doradczych np.: https://cmt-advisory.pl/co-robimy/wyceny-i-opinie/wycena-wierzytelnosci/