To pieniądze, które miały trafić lub trafiły do osób formalnie przebywających na zwolnieniu, a w rzeczywistości wykorzystujących je niezgodnie z przeznaczeniem.
Co składa się na tę kwotę?W pierwszym półroczu 2025 r. ZUS przeprowadził 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich. Wstrzymał wypłatę 14,8 tys. zasiłków chorobowych, co przełożyło się na ponad 22,2 mln zł. Dodatkowo obniżono wypłaty z tytułu świadczeń po ustaniu zatrudnienia o 128,3 mln zł.
Łącznie do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło 150,5 mln zł, o 33 mln zł więcej niż w roku ubiegłym. To efekt skuteczniejszych i precyzyjniejszych kontroli. Dla porównania: w tym samym okresie 2024 r. zrealizowano 260,8 tys. kontroli, wydano 18,6 tys. decyzji, a kwota odzyskanych środków wyniosła 117,5 mln zł.
Przykłady, które zdumiewająPolskie media i raporty ZUS oraz firm konsultingowych ujawniają rozmaite sytuacje, które nie mają nic wspólnego z rekonwalescencją:
• remonty i prace domowe – osoby przebywające na L4 malują mieszkania, koszą trawniki czy budują garaże,
• usługi dla klientów – podczas L4 pracownice prowadziły gabinety kosmetyczne lub logopedyczne,
• działalność gospodarcza online – kobieta na zwolnieniu reklamowała usługi masażu w mediach społecznościowych, co skończyło się cofnięciem zasiłku,
• warsztaty i budowy – mechanik naprawiał auta, a pracownik budowy – mimo kontuzji – kontynuował ciężki fizyczny wysiłek,
• handel na targu – sprzedawca prowadził stoisko, choć formalnie przebywał na zwolnieniu,
• kierowca Ubera – osoba na L4 świadczyła usługi przewozu, mimo że powinna być w domu,
• farmerskie obowiązki – rolnik z L4 zajmował się gospodarstwem, pracując polu czy przy zwierzętach,
• wyjazdy i „choroba tropikalna” – osoby przebywające na L4 podróżowały po całym świecie,
• gwiazda internetu w akcji – niektórzy wykorzystywali zwolnienie do nagrywania treści internetowych.
Coraz skuteczniejsze kontroleElektroniczny system – jak podaje Gazeta Prawna – analizuje wzorce: częste L4 w piątki, tuż przed urlopami, powtarzające się schematy. Kontrolerzy są wysyłani na wywiady i wizyty domowe, a media społecznościowe śledzone są pod kątem kompromitujących dowodów, jak wakacyjne zdjęcia.
Od 2025 roku ZUS zyskał nowe uprawnienia – może kontrolować nie tylko miejsce zamieszkania, ale także miejsce pracy czy działalności gospodarczej.
Konsekwencje nadużyćZwolnienie może zostać unieważnione, a wypłacone świadczenia cofnięte lub obciążone obowiązkiem zwrotu z odsetkami. W wymiarze prawnym – sąd potwierdza, że wykonywanie pracy w trakcie L4 skutkuje utratą prawa do świadczenia za cały okres niezdolności, nawet jeśli nadużycie dotyczy tylko części okresu.
Dla pracownika – kary finansowe, zwolnienie dyscyplinarne, utrata zaufania pracodawcy.
Polska rzeczywistość pokazuje, że kreatywność w nadużywaniu zwolnień lekarskich jest imponująca, ale i wysoce ryzykowna. Bo ZUS, wspierany nowoczesną technologią i prawnymi zmianami, konsekwentnie wyłapuje takie przypadki, a efekty mówią same za siebie – odzyskanie dziesiątków milionów złotych z publicznej kasy.
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Napisz komentarz
Komentarze