Spotkanie odbyło się w Parku Miejskim, gdzie znajduje się najbardziej znany w Kaliszu zegar słoneczny, choć nie najstarszy - bez wątpienia starszy jest ten, który znajduje się przy katedrze. Stan marmurowego czasomierza w parku jest jednak lepszy. Został zaprojektowany przez Franciszka Szaniora - rekonstruktora kaliskiego założenia parkowego - w 1878 roku. Jest to typowy zegar horyzontalny typu angielskiego, znany z podobnych w całej Europie.
Zainaugurowany w sobotę cykl spotkań "Śladami zegarów słonecznych" był okazją do wspomnienia gnomoniki - nauki o zegarach słonecznych, a ściślej o zastosowaniu położenia Słońca do precyzyjnego określania czasu – jako nauki istotnej dla rozwoju wiedzy w okresie Oświecenia. W XVII i XVIII wieku każde kolegium jezuickie w swoim cyklu nauczania oferowało wykłady gnomoniki. Jest niemal pewne, że wykładano ją także w Kolegium Jezuickim w Kaliszu. To właśnie jednym z nauczycieli tego Kolegium był Karol Malapert, który przywiózł do Kalisza lunety do obserwacji Słońca i stworzył pierwsze na ziemiach polskich obserwatorium astronomiczne. Karol Malapert jest dzisiaj patronem Koła Astronomicznego w Kaliszu i inspiracją dla kolejnych pokoleń znawców Kosmosu w Kaliszu.
Gość sobotniego Maciej Lose, architekt z Wrocławia, miłośnik i kolekcjoner zegarów słonecznych, zaprezentował kilkanaście typów zegarów słonecznych. Uczestnicy poznali zegary wysokościowe, azymutalne, horyzontalne, równikowe i otworkowe. Wiszące na ścianach reprezentacyjnych budynków, stojące w parkach, ogrodach i na placach na całym świecie.
Maciej Lose wskazał także przykłady zastosowania nauki i sztuki przy budowie zegarów słonecznych w dawnych wiekach oraz nowoczesne słoneczne zegary "cyfrowe". Spore zainteresowanie wzbudziły małe zegary podróżne, które z pomocą słonecznego cienia wskazać potrafią godzinę niezależnie od lokalizacji właściciela.
Kolejne spotkanie przy "słoneczniku" już w sierpniu. Będzie to okazja do wspólnego zbudowania minizegara słonecznego, a kto wie, może stanie się zalążkiem budowy kolejnego kaliskiego urządzenia, które mierzy czas z pomocą słonecznego cienia?
Karolina Bazan, Radosław Pior, fot. Karolina Bazan
Napisz komentarz
Komentarze