Najpierw był projekt „Łączy nas pamięć – z Kalisza do Jerozolimy”. Izabella Galuba – Bryja, nauczycielka z Zespołu Szkół Ekonomicznych w Kaliszu zabrała swoich uczniów na wycieczkę, w czasie której i przez cały rok szkolny przybliżała świat mniejszości żydowskiej, która przez wieki zamieszkiwała Kalisz. - Poznawaliśmy jej kulturę, sztukę i obyczaje, a przez to zwalczaliśmy stereotypy w myśleniu i odczuwaniu. Innowacja poszerzała także wiedzę na temat Holokaustu – mówi koordynatorka projektu.
Projekt ten formalnie zakończył się w czerwcu 2018r., ale temat – ważny i kształtujący otwartość kulturową i tolerancję – był kontynuowany. Tym razem już na szerszą skalę. Trzy uczennice i ich nauczycielka miniony rok szkolny spędziły podróżując między Kaliszem a Krakowem, by w ramach projektu ”Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata jako ponadczasowy wzór postaw – szkolenia dla młodzieży z zakresu kompetencji społecznych”, realizowanego przez Katedrę UNESCO Uniwersytetu Jagiellońskiego, a finansowanego przez UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, poszerzać wiedzę zdobytą wcześniej.
Aleksandra Gadzinowska, Dorota Kowalska i Ewelina Wojtynka, pod wodzą Izabelli Galuby – Bryji, każdy zjazd zaczynały od piątkowej kolacji szabatowej. - Miałyśmy także okazję wysłuchać opowieści wspaniałego gawędziarza i znawcy tradycji profesora Piekarskiego. Brałyśmy udział w grze miejskiej, w trakcie której poznałyśmy historię krakowskiego getta, zwiedziłyśmy Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Ulmów w Markowej, wystawę w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, brałyśmy udział w spotkaniu z Ratującą – Sprawiedliwą wśród Narodów Świata 99-letnią Marią Nowak. Ostatni zjazd to wizyta w miejscu pamięci – Muzeum w Oświęcimiu – wymienia nauczycielka.
Same też musiały wykazać się umiejętnością drążenia w przeszłości, a później prezentowania własnych zdobyczy. Zadaniem dziewczyn było „odkurzenie” lokalnego bohatera. Takim dla uczennic Ekonomika stał się związany z Ziemią Kaliską – jezuita o. Adama Sztarka. Jeden ze Sprawiedliwych. - Początkowo uczennice „niosły kaganek oświaty” wśród swoich kolegów w trakcie cyklu lekcji wychowawczych – wyjaśnia Izabella Galuba Bryja. - Swojego bohatera przedstawiły także słuchaczom Radia Rodzina w audycji-rozmowie z Katarzyną Łakomiak p.t. „James Bond w sutannie - o. Adam Sztark”.
Przez cały czas trwania projektu poszukiwały dokumentów, materiałów, by praca ich była dobrze osadzona w źródłach. Docieranie do akt, relacji świadków, wojennych opowieści było wielką przygodą. Wiele dokumentów było napisanych w języku hebrajskim czy angielskim. Uczennice przeszły długą drogę w poszukiwaniu dokumentów:
I LO im. A. Asnyka w Kaliszu – archiwum (tam A.Sztark chodził do gimnazjum, poszukiwanie świadectw).
Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie – archiwum (relacje nt. Żydów słonimskich).
Zakon o.o. Jezuitów w Starej Wsi (pierwsze miejsce zakonne).
Zakon o.o. Jezuitów w Kaliszu (rozmowa z ojcem Superiorem Andrzejem Lemieszem – ślady kaliskie).
Archiwum oo. Jezuitów w Krakowie.
Archiwum oo. Jezuitów w Warszawie.
Archiwum Państwowe w Kaliszu (wpis do Księgi Metrykalnej Parafii w Zbiersku).
Archiwum Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie (dokumenty po angielsku i hebrajsku, obrady Komisji ds. Przyznania Tytułu).
Zwieńczeniem udziału w projekcie było napisanie publikacji na temat jezuity ojca Adama Sztarka. Książka liczy 62 strony. Przedstawia biografię jezuity, wątki kaliskie, działalność w czasie II wojny światowej, męczeńską śmierć, relacje ocalonych, relacje świadków historii, informacje nt. sposobu przyznawania odznaczenia Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, procesu beatyfikacyjnego jezuity. W podsumowaniu przeczytać można kilka słów na temat udziału uczennic w projekcie, zobaczyć zdjęcia – to czyni publikację bardziej żywą, aktualną, napisaną z „uczniowską” pasją. - Sylwetką ojca Adama Sztarka, kaliskiego jezuity, zainteresowałyśmy się w ramach projektu Uniwersytetu Jagiellońskiego "Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata jako ponadczasowy wzór postaw". Celem tego projektu było przedstawienie i promowanie sylwetki osoby, która może nosić miano lokalnego bohatera - osoby, która uzyskała tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata - powiedziała Dorota Kowalska, jedna z autorek powiedziała - Ojcem Adamem Sztarkiem zainteresowałyśmy się szczególnie, ponieważ czyny jakich dokonywał, myśli jakimi się kierował powinny być dla nas przykładem, jak pomagać, jak być otwartym na ludzi, którzy potrzebują naszej pomocy. Pisząc naszą książkę korzystałyśmy z przeróżnych źródeł. Pewnie niewiele osób w naszym wieku może pochwalić się udziałem w projekcie uniwersyteckim i publikacją książkową na konciec.
Ola Gadzinowska, współautorka, dodała, że projekt pozwolił im spojrzeć na świat nie tylko oczami studenta, ale też tolerancyjnego, świadomego dzisiejszych problemów człowieka. - To był dla nas test na wiedzę i pomysłowość, ale i kopalnia nowych doświadczeń. Projekt pomógł nam rozwinąć skrzydła w wielu różnych dziedzinach, dowiedzieliśmy się wielu rzeczy, o których w szkole nie mieli byśmy okazji usłyszeć. Myślę że projekt wpłynął bardzo pozytywnie na nasze postrzeganie świata, poszerzył nasze horyzonty i pozwolił na lepsze poznanie z osobami z grupy.
Caritas Diecezji Kaliskiej ufundował wydruk 20 egzemplarzy książki. Jednak autorkom zależy na tym, by dotarła do szerszego grona odbiorców. Poszukują mecenasa – instytucji, która wesprze ich dzieło.
AW, Izabella Galuba – Bryja, zdjęcia archiwum prywatne ZGB
Napisz komentarz
Komentarze