Puszka energetyka, butelka coli czy słodzony napój owocowy mogą wkrótce kosztować więcej. Parlament zakończył prace nad ustawą, która znacząco podnosi opłatę cukrową i rozszerza listę produktów nią objętych. Największa zmiana dotyczy napojów z kofeiną lub tauryną.
Zanim jednak nowe stawki zaczną obowiązywać, potrzebny jest jeszcze podpis prezydenta Karola Nawrockiego, który podobne przepisy zawetował przed rokiem.
Energetyki na celowniku. Opłata wzrośnie dziesięciokrotnie
Najbardziej odczuwalna zmiana może dotyczyć napojów energetycznych. Dzisiaj za zawartość kofeiny lub tauryny producent płaci dodatkowo 10 groszy za litr napoju. Nowa ustawa podnosi tę stawkę do 1 zł.
Oznacza to, że w przypadku półlitrowej puszki sama opłata związana z kofeiną lub tauryną wzrosłaby z 5 do 50 groszy.
To jednak tylko jeden z elementów opłaty cukrowej. Ostateczna wysokość obciążenia zależy również od składu napoju, w tym ilości cukru i obecności substancji słodzących.
Nie oznacza to automatycznie, że każdy energetyk w sklepie podrożeje dokładnie o 45 groszy. O cenach detalicznych zdecydują producenci i sprzedawcy, którzy mogą przenieść na klientów całość lub część dodatkowych kosztów.
Więcej zapłacą także producenci słodzonych napojów
Zmiany obejmą nie tylko energetyki, ale również popularne napoje gazowane i inne produkty zawierające cukier lub słodziki. Stała część opłaty cukrowej ma wzrosnąć z 50 do 70 groszy za litr. Dotyczy ona napojów zawierających do 5 gramów cukrów w 100 mililitrach lub co najmniej jedną substancję słodzącą.
Podwojona zostanie też część zmienna, naliczana za każdy gram cukrów powyżej 5 gramów w 100 mililitrach napoju. Obecnie wynosi ona 5 groszy, a po zmianach ma wzrosnąć do 10 groszy.
Maksymalna opłata cukrowa za litr napoju zwiększy się z 1,20 zł do 1,80 zł. Dla producentów oznacza to wzrost kosztów, który może przełożyć się na ceny na sklepowych półkach.
Nowe opłaty także za syropy i koncentraty
Ustawodawcy nie ograniczyli się do podniesienia dotychczasowych stawek. Zdecydowali również o objęciu opłatą kolejnych produktów.
Chodzi m.in. o wysoko słodzone syropy owocowe zawierające niewielkie ilości soku, sprzedawane jako suplementy diety. Wyjątek mają stanowić produkty w opakowaniach o pojemności do 200 mililitrów.
Zmiany dotyczą także niektórych napojów z co najmniej 20-procentową zawartością soku i niewielką ilością cukru, jeśli dodatkowo zawierają substancje słodzące, kofeinę lub taurynę.
Osobne zasady przewidziano dla koncentratów do przygotowywania napojów. Bez względu na to, czy mają postać płynną, półpłynną czy stałą, mają zostać objęte opłatą w wysokości 3 zł za litr lub kilogram koncentratu.
Dodatkowe pieniądze trafią do NFZ
Ministerstwo Finansów tłumaczy zmiany względami zdrowotnymi. Według danych przywoływanych przez resort blisko dwie trzecie dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość. Rząd chce ograniczać spożycie słodzonych napojów, podnosząc koszt ich zakupu.
Opłata cukrowa obowiązuje w Polsce od 2021 roku. Jej głównym celem jest zachęcanie producentów do ograniczania zawartości cukru, a konsumentów do wybierania zdrowszych produktów. Obecnie 96,5 proc. wpływów z tej opłaty trafia do Narodowego Funduszu Zdrowia. Pieniądze są przeznaczane m.in. na profilaktykę oraz finansowanie leczenia.
Resort finansów szacuje, że nowe przepisy mogą zwiększyć wpływy do NFZ o około 1,3 mld zł rocznie.
Wszystko zależy od prezydenta
Sejm uchwalił ustawę 22 października. Po rozpatrzeniu poprawek Senatu 5 listopada zakończono prace parlamentarne, a dzień później dokument przekazano prezydentowi do podpisu.
To właśnie decyzja Karola Nawrockiego może przesądzić o przyszłości nowych stawek.
W grudniu 2025 roku prezydent zawetował już podobną ustawę, tłumacząc decyzję sprzeciwem wobec podnoszenia podatków i dodatkowych obciążeń obywateli. Obecne przepisy również zakładają znaczny wzrost opłaty cukrowej, choć nie są identyczne z ubiegłoroczną propozycją.
Jeżeli ustawa zostanie podpisana, nowe stawki mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

Napisz komentarz
Komentarze