Badanie na HIV – na czym polega?
Najbardziej rozpowszechnione testy serologiczne, które stosuje się u osób z podejrzeniem zakażenia wirusem HIV, polegają na oznaczeniu przeciwciał przeciwko wirusowi HIV oraz antygenu p24 w surowicy Są to testy przesiewowe tzw. IV generacji (sprawdź badanie przesiewowe w kierunku zakażenia wirusem HIV: https://www.alab.pl/badanie/hiv-wirus-hiv-test-przesiewowy-pc-anty-hiv-12-antygen-p24-f91).
Czy badanie na HIV wymaga specjalnego przygotowania? Materiałem do badania jest krew, ale osoba, która zgłasza się na test na HIV, nie musi być na czczo (przy czym należy unikać pobierania krwi po obfitym posiłku). Na około 30 minut przed badaniem zaleca się wypicie szklanki wody (250 ml). Dodatkowo wskazany jest krótki odpoczynek.
Kiedy zrobić test na HIV?
Kiedy zrobić test na HIV? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w rekomendacjach opracowanych przez Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS. Zgodnie z nimi, test na HIV z krwi powinny wykonać osoby, które:
- ukończyły 15. rok życia i stwierdzono u nich w wywiadzie ryzyko zakażenia HIV (przynajmniej jednorazowo);
- zgłaszają ryzykowne zachowania (co 3 miesiące);
- zmagają się z chorobą, która przebiega nietypowo, nawraca czy nie poddaje się leczeniu;
Istnieją również pewne stany i sytuacja kliniczne, które są wskazaniami do wykonania badania na HIV. Należą do nich m.in.:
- ciąża;
- zakażenia przenoszone drogą płciową;
- dysplazja szyjki macicy >2 stopnia;
- nawracająca drożdżyca jamy ustnej;
- nowotwory skóry;
- postępujące otępienie;
- nawracające bakteryjne zapalenia płuc;
- gorączka o nieznanej przyczynie;
- przewlekła biegunka;
Istnieją również pewne wskazania do przeprowadzenia badania na HIV u noworodków i starszych dzieci. Test na HIV należy zrobić u noworodka, którego matka nie poddała się takiemu badaniu przed zajściem w ciążę lub w jej trakcie. Ponadto jest on wskazany w przypadkach, takich jak: ciężkie zakażenia bakteryjne, nawracająca kandydoza jamy ustnej i zapalenie ślinianek niejasnego pochodzenia.
Po jakim czasie test na HIV?
Kiedy test na HIV jest wiarygodny? Czy można zrobić go od razu po podjęciu ryzykownego zachowania lub pojawieniu się niepokojących objawów?
| Testy przesiewowe (tzw. IV generacji) umożliwiają wykrycie przeciwciał anty-HIV po 4-12 tygodniach od zakażenia i antygenu p24 HIV po 2 tygodniach od zakażenia. Należy wykonać je po 6 tygodniach od sytuacji ryzykownej. Jeśli po tym czasie wynik jest ujemny, można zakończyć diagnostykę. |
W przypadku dodatniego wyniku wskazane jest korzystanie z testów molekularnych (NAAT). W zależności od ich rezultatu zakażenie zostaje potwierdzone lub pojawiają się wskazania do dalszej diagnostyki.
Po co wykonuje się dalsze badania skoro wynik testu przesiewowego, jest dodatni? Należy pamiętać, że może być to wynik fałszywie dodatni, spowodowany np. stanem po przeszczepie narządów, szczepieniem w ciągu 1-miesiąca przed testem, ciążą czy ostrym zakażeniem spowodowanym innym wirusem.
Badanie na HIV – cena
Ile kosztuje badanie na HIV? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Cena testu na HIV zależy od miejsca, gdzie zostanie zrobiony – w ALAB Laboratoria wynosi 70 zł.
Gdzie zrobić test na HIV?
Gdzie można zrobić badanie na HIV? Jest ono dostępne w różnych miejscach, takich jak:
- szpitale, laboratoria diagnostyczne, przychodnie, centra medyczne;
- placówki pozamedyczne (np. punkty konsultacyjno-diagnostyczne – PKD);
W sprzedaży dostępne są również testy do samodzielnego wykonania. Przed zakupem należy sprawdzić, czy taki produkt ma ulotkę w języku polskim i certyfikat CE. Poza tym trzeba pamiętać, że dodatni wynik takiego testu nie zawsze oznacza zakażenie wirusem HIV. Zaleca się, aby zweryfikować go w poradni profilaktyczno-leczniczej.
Nie każda osoba zakażona wirusem HIV jest świadoma tego faktu. Zdarza się, że dowiaduje się o nim bardzo późno, co znacznie pogarsza rokowanie. W związku z tym, jeśli istnieją wskazania do zrobienia badania na HIV, warto pomyśleć nad zakupem testu do domowego użytku lub zgłoszeniem się na wykonanie testu przesiewowego tzw. IV generacji do placówki medycznej (np. do punktu pobrań laboratorium medycznego).
[1] https://sklep.alablaboratoria.pl/centrum-wiedzy/kto-i-kiedy-powinien-wykonac-test-w-kierunku-zakazenia-wirusem-hiv/, dostęp: 11.09.2024
[2] https://www.gov.pl/web/psse-goleniow/czy-wiesz-ze-celem-kampanii-jest-zwrocenie-uwagi-na-zagadnienia-zwiazane-z-profilaktyka-farmakologiczna-hivaids-prep-pep-profilaktyka-wertykalna-oraz-leczenie-antyretrowirusowe, dostęp: 11.09.2024
[3] https://www.gov.pl/web/psse-krotoszyn/kiedy-wykonac-test-na-hiv, dostęp: 11.09.2024
[4] https://www.ptnaids.pl/, dostęp: 11.09.2024
