Wybór sposobu
W pierwszej kolejności ważny jest wybór miejsca magazynowania, które bardzo często jest zależne od planowanej jego długości oraz możliwości inwestycyjnych w gospodarstwie. Do krótkiego przechowywania można wykorzystać rękawy foliowe, jednak w przypadku zbóż taki sposób nie jest zbyt popularny. Dużo częściej do tego celu używane są magazyny płaskie pełniące poza sezonem funkcję uniwersalnych magazynów oraz dedykowane silosy wieżowe. Te ostatnie są to profesjonalne miejsca przechowywania, które umożliwiają dużo lepszą kontrolę warunków podczas składowania. Zboże nie powinno być magazynowa w miejscach nieprzeznaczonych do tego, ponieważ może to powodować znaczne straty finansowe.
Magazynowanie zboża — duże wyzwanie
Ziarno z pola przeznaczone do magazynowania powinno mieć wilgotność na poziomie od 12 do 14%. Zbyt niska wartość zwiększa jego wrażliwość na uszkodzenia mechaniczne. Ziarno o niskiej wilgotność jest w pierwszej kolejności uszkadzane podczas zbioru. Natomiast wyższa wilgotność niż zalecana może powodować rozwój grzybów chorobotwórczych, szkodników oraz prowadzić do zagrzewania ziarna. Prowadzi do to zwiększenia kosztów magazynowania oraz strat z nim związanych, a tym samy obniża efekt ekonomiczny.
Kontrola wilgotności i temperatury
Wilgotność ziarna podczas zbioru to tylko jeden parametr. Warto podkreślić, że podczas transportu i przeładunku jego wartość się zmienia. Dlatego rekomendowane jest sprawdzanie wilgotności ziarna na każdym etapie od zbioru do rozpoczęcia przechowywania, ale także w jego trakcie.
Rekomendowana temperatura przechowywania ziarna powinna kształtować się od 5 do 10°C i podlegać stałej kontroli w całej objętości ziarna. Podczas magazynowania nie powinno dojść do zjawiska "zagrzania", stąd też ważny jest monitoring temperatury. Miejscowym źródłem zbyt dużej wilgotności ziarna oraz jego zagrzania mogą być szkodniki, których rozwój znacznie przyspiesza wraz ze wzrostem temperatury. Samozagrzewanie ziarna znacznie obniża jego parametry jakościowe i może prowadzić nawet do dyskwalifikacji pod kątem wykorzystania konsumpcyjnego, a nawet paszowego.
Najczęściej silosy wieżowe są wyposażone w odpowiednie rozwiązania umożliwiające długie magazynowanie ziarna w odpowiednich warunkach wilgotnościowo — temperaturowych. W przypadku pomieszczeń doraźnie użytkowanych do przechowywania ziarna bardzo trudno zapewnić warunki, które zmniejszają straty do minimum.
Uwaga na szkodniki magazynowe
Gospodarstwa profesjonalnie zajmujące się magazynowanie zbóż i posiadające odpowiednią infrastrukturę mogą lepiej zabezpieczyć przechowywane płody przed szkodnikami. W Polsce jest kilka gatunków tzw. szkodników magazynowych, które mogą znacząco pogorszyć jakość magazynowanego ziarna. Najczęściej spotykane są 4 gatunki.
| Gatunek szkodnika | Warunki rozwoju | Znaczenie gospodarcze | Inne informacje |
Wołek zbożowy (chrząszcz) | Minimalna temperatura to 11° C wilgotność ziarna powyżej 10% | Bardzo duże, najważniejszy szkodnik magazynowy w Polsce | Nawet do 10 pokoleń w ciągu roku Żerują chrząszcze i larwy |
Trojszczyk ulec (chrząszcz) | Nie rozwija się w temperaturze poniżej 20 °C | Bardzo duże | Nawet do 6 pokoleń w ciągu roku Żerują chrząszcze i larwy |
Mklik mączny (motyl) | Do rozwoju potrzebują temperatury powietrza powyżej 26 °C i wilgotności na poziomie 40-60% | Bardzo duże | Do 3 pokoleń w ciągu roku Żerują larwy |
Mól ziarniak (motyl) | Optymalne warunki do rozwoju: temperatura powietrza 25 °C i wilgotności do 90% | Duże do bardzo dużego | Jedno pokolenie w ciągu roku Żerują larwy |
Szczegółową charakterystykę wymienionych owadów oraz sprawdzone metody zabezpieczania zbiorów przed ich inwazją prezentuje specjalistyczny poradnik dostępny pod adresem: https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/szkodniki-magazynowe-zboz.
Argumenty za magazynowaniem zboża
Zwolennicy przechowywania podkreślają, że jeśli rolnicy po żniwach ograniczą sprzedaż, to mniejsza podaż na rynku może sprzyjać wzrostowi cen. Przy odpowiedniej strategii różnica cenowa między żniwami a późniejszymi miesiącami może przewyższyć koszty przechowywania i wygenerować realny zysk.
Magazynowanie daje też korzyści niezwiązane bezpośrednio z ceną. Pozwala lepiej zarządzać przepływami pieniężnymi. Część zbiorów sprzedawana jest na bieżące potrzeby, reszta jako rezerwa finansowa.
Sprzedać czy magazynować zboża? - to trudna decyzja, która należy podjąć samodzielnie na podstawie dostępnych informacji. Ich źródłem mogą być między innymi doradcy skupu zbóż z firmy Osadkowski, którzy na bieżąco analizują trendy na rynku w tym najważniejsze kontrakty terminowe MATIF na paryskiej giełdzie.
Strategiczne podejście do przechowywania ziarna
Decyzja o wstrzymaniu zbytu plonów bezpośrednio po żniwach stwarza realną szansę na uzyskanie znacznie wyższych stawek w kolejnych miesiącach. Sukces tego przedsięwzięcia zależy jednak od profesjonalnego zaplecza oraz rygorystycznej kontroli parametrów, w tym głównie optymalnej wilgotności i temperatury składowanej masy. Jakiekolwiek zaniedbania w tym obszarze nieuchronnie prowadzą do zagrzewania się surowca i niekontrolowanego rozwoju groźnych szkodników, co drastycznie obniża ostateczną wartość handlową partii. Właściwe zbilansowanie kosztów magazynowania względem globalnych trendów cenowych ułatwia racjonalne zarządzanie płynnością finansową całego gospodarstwa.
